ارزش بورس در چه شرایطی به ۳۰۰ میلیارد دلار می‌رسد؟

پیمان شوریابی، کارشناس بازار‌های مالی در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایبنا، درباره دلایل رشد بازار سرمایه در روزهای اخیر اظهار کرد: به اعتقاد من رشد بازار سرمایه بیش از هر چیز تحت تأثیر دو عامل اصلی بود. نخست، افزایش نرخ تورم که هم در آمار‌های ماهانه و هم در چشم‌انداز تورمی کشور خود را نشان داد؛ به‌طوری که نرخ تورم ماهانه به حدود ۶ تا ۷ درصد رسید. دوم، ارزندگی بازار است، زیرا بازار سرمایه از منظر ارزش دلاری بسیار پایین بود و باید بورس بخشی از عقب‌ماندگی خود را جبران می‌کرد.

وی افزود: در نتیجه چشم‌انداز تورمی به رشد بازار سرمایه کمک کرد؛ زیرا فعالان بازار، رشد تورم را در قیمت‌گذاری دارایی‌ها لحاظ کردند.

شوریابی درباره افزایش سودآوری شرکت‌های بورسی و رشد بیش از ۱۰۰ درصدی بازدهی برخی از آنها گفت: طبیعتاً صنایع مختلف به یک میزان از تورم و افزایش نرخ ارز تأثیر نمی‌پذیرند. برخی صنایع مانند گروه‌های غذایی، دارویی و زراعت از چشم‌انداز افزایش نرخ‌ها منتفع شدند و نگرانی کمتری نسبت به سایر صنایع داشتند. از سوی دیگر، بسیاری از این شرکت‌ها کوچک هستند و با ورود نقدینگی نه‌چندان زیاد نیز توانستند رشد درآمد قابل توجهی را تجربه کنند.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا پایین بودن ارزش دلاری بازار سرمایه به معنای وجود ظرفیت رشد است، اظهار کرد: باید توجه داشت که همزمان با افزایش ارزش دلاری بازار، ریسک اقتصاد ایران نیز افزایش یافته است. در چنین شرایطی، نرخ بازده مورد انتظار سرمایه‌گذاران نیز بالا می‌رود و در نتیجه کاهش «نسبت قیمت به سود (P/E)» شرکت‌ها تا حد زیادی قابل توجیه است.

این کارشناس بازار‌های مالی ادامه داد: افزایش ارزش دلاری بازار زمانی محقق خواهد شد که ریسک‌های کشور کاهش یابد؛ یعنی تنش‌های سیاسی و نظامی پایان یابد، امکان دستیابی به توافق فراهم شود، تحریم‌ها کاهش یابد و فضای اقتصادی باثبات‌تر شود. در چنین شرایطی، ارزش دلاری بازار سرمایه می‌تواند حتی به سطوح ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیارد دلار نیز برسد.

وی درباره توانایی بازار سرمایه برای جذب نقدینگی نیز گفت: بهبود شرایط بورس بیش از آنکه ناشی از ورود گسترده سرمایه‌های جدید باشد، نتیجه رکود حاکم بر سایر بازارهاست. کاهش قدرت خرید مردم و رکود در بازار‌های موازی باعث شده بخشی از سرمایه‌ها به سمت بازار سرمایه حرکت کند.

شوریابی با اشاره به تجربه سال‌های گذشته خاطرنشان کرد: در دوره همه‌گیری کرونا نیز شرایط مشابهی وجود داشت. در آن مقطع، اقتصاد تا حدودی تعطیل شده بود و بسیاری از بازار‌ها در رکود قرار داشتند، اما قیمت دارایی‌ها همچنان افزایش می‌یافت. بنابراین، رونق بازار سرمایه در آن دوره نیز بیش از آنکه ناشی از جذابیت ذاتی بورس باشد، به رکود بازار‌های رقیب بازمی‌گشت.